Na szczycie świata

Artykuł z Cineblitz, sierpień 1998
Tytuł oryginalny: "On a top of the world"
Autor: Shubha


Zatrważająca potęga Shah Rukha Khana

Jest coś niezwykle tajemniczego w Shah Rukhu Khanie i władzy, jaką ma nad ludźmi. Możesz go kochać lub nienawidzić, ale na pewno nie możesz go ignorować. Nie da się zaprzeczyć – cokolwiek robi, ludzie siadają i natężają uwagę!
Cineblitz próbuje rozwikłać zagadkę tej niewyjaśnionej potęgi ukrytej pod nazwiskiem Shah Rukh Khan

„Przywódca to ten, który toruje ścieżki innym.”
Czy jest on po prostu uroczym chłopcem z sąsiedztwa, który dorastał razem z tobą, czy to dureń, który z tobą pogrywa? Czy jest jak naiwne dziecko we mgle, czy to pan „Wiem Wszystko”? Może się zmieniać szybciej niż kameleon, ale jedno jest pewne - jakąkolwiek formę przybierze, każdy może z odnieść się do niego, jak do sklepikarzem z sąsiedztwa, domowego pieska czy nawet dominującego brata!
Shah Rukh jest chyba pierwszą gwiazdą, która nie dała się ująć w ramy jakiegoś image'u. W pełnym blichtru świecie filmu, gdzie tak łatwo jest popaść w niepewność i w rezultatcie utknąć, Shah Rukh od samego początku był buntownikiem.
Może to brzmieć jak paradoks, ale jego magia tkwi w tym, że jest tak zwyczajny i bliski rzeczywistości!. Jego ekranowa obecność jest tak przekonująca, że nikt nie wie, czy przypisać to jego osobowości, czy temu ukrytemu w nim wulkanowi, zwanemu talentem.
Co więcej, wyróżnia go śmiałość, która każe mu rzucać się w najniebezpieczniejsze przedsięwzięcia. W tej branży rządzonej przez ego nie każdy miałby odwagę nakręcić „Baazigar' czy „Darr.” W świecie, w którym zostajesz zaszufladkowany zanim się obejrzysz „” Shah Rukh przyjął role obsesyjnego psychola na samym starcie kariery, co było ryzykiem, którego nawet dojrzalsi aktorzy z dorobkiem wahali się podjąć! Trzeba było mieć niesłychaną wiarę we własne siły, żeby pójść na taki hazard.
Pozostaje jednak pytanie... co w nim jest takiego, co wywołuje tak wielką popularność? Do supergwiazdorstwa prawie się katapultował, wywołuje masową histerię, dokądkolwiek się uda. Nie jest konwencjonalnie przystojny, o jego muskulaturze też nie ma się co rozpisywać. Dlaczego więc tysiące ludzi dałoby sobie rękę uciąć za niedopałek jego papierosa, który mogliby przechowywać jak najcenniejszą relikwię?


YASH JOHAR, który produkował „Duplicate” i dla którego Shah Rukh jest stałym elementem większości filmów, wydaje się znać odpowiedź. „Możliwości Shah Rukha są takie, że może on pasować każdemu. Uważam, że jest aktorem z prawdziwego zdarzenia. Co jednak ujmuje w nim najbardziej to to, że sukces nie uderzył mu ani trochę do głowy; wiem, że jako człowiek nadal stoi obiema nogami na ziemi. Szanuje wartości i relacje międzyludzkie. Nie daje się zdenerwować ani nie wpada w gniew, nawet jeśli jego fani posuną się za daleko. To z powodu tych cech producenci chcą z nim pracować. Ma również nie zszarganą reputację. Aktor może być świetnym odtwórcą, ale na przykład mieć trudny charakter. Ale Shah Rukh jest najmilszym, najbardziej czarującym człowiekiem, z jakim się zetknąłem. Ma też kapitalne poczucie humoru. Żadnych afer, żadnych fochów, nic. Jest najlepiej współpracującą gwiazdą, z jaką pracowałem.
Jako człowiek pod każdym innym względem jest skarbem. Jeśli masz problemy finansowe, on pierwszy przyjdzie z pomocą. Byłem świadkiem, jak pomagał wielu ludziom, którzy do niego przychodzili. Nie wiadomo, jakie kwoty przeznacza na dobroczynność, bo o tym nie rozpowiada. Pieniądze, które wypłaca z banku idą na osobiste wydatki, a odsetki przeznacza na dobroczynność.
W przeciwieństwie do wielu innych gwiazd, nie jest obciążeniem dla producenta. Jeśli jest z producentem na dobrej stopie, wychodzi ze skóry, aby mu pomóc. Nie targuje się o swoją gażę. Kiedy kręciliśmy „Duplicate,” mama Juhi zmarła w Pradze, a my z powodu tragedii musieliśmy przełożyć wiele terminów. Shah Rukh wiedział, że z tego powodu mamy kłopoty finansowe, nie przyjął więc żadnych pieniędzy, aż mu je w końcu wypłaciliśmy ostatniego dnia zdjęciowego.
„Nie rozumiem, czemu ludzie robią tyle szumu wokół jego gaży. Jeśli producent dzięki jego nazwisku sprzedaje film, dlaczego żałuje, żeby zapłacić mu więcej? Moje filmy dziś sprzedają się dzięki gwiazdom, które w nich grają, a nie dlatego, że wyprodukował je Yash Johar.
„Jestem bardzo wdzięczny Shah Rukhowi, że jest w stosunku do mnie tak bardzo uważający. Nasze układy są takie, że kto, będąc w mojej sytuacji, chciałby pracować z kim innym? On jest jak członek rodziny. Jego dobry charakter przeważa wszystko, a na dodatek, nikt nie może zaprzeczyć, że jest świetnym aktorem. Każda gwiazda, czy to Aamir, Salman czy Ajay Devgan, ma swojego ulubionego producenta. Jeśli więc gwiazda lubi pracować z wybranym producentem, ludzie od razu nazywają to tworzeniem obozu. Ale w kategoriach profesjonalnych, jeśli praca z kimś układa ci się świetnie, czemu nie miałbyś chcieć pracować nim częściej?
„Widziałem Shah Rukha na planie z innymi producentami; grał z takim samym oddaniem jak u mnie.
„Ma ogromną rzeszę fanów, podążających zanim tylko w powodu jego ról. To jego praca daje mu popularność. Jeśli on gra w filmie, film sprzedaje się co najmniej tydzień! Inni aktorzy sprzedają przez maksimum trzy dni. Inna cecha którą w nim lubię jest taka, że on nie wtrąca się w to, czego chce reżyser. Ale w ekstremalnych przypadkach, kiedy na przykład kręciliśmy materiały promocyjne do „Duplicate,” pomógł nam pod nieobecność wiecie-kogo. Każdą rolę, którą mu powierzysz, odegra z równym przekonaniem. Jest wulkanem talentu!”


MADHURI DIXIT, partnerka Shah Rukha z „Koyli,” ma inny punkt widzenia. „Sukces Shah Rukha bierze się stąd, że on patrzy szerzej niż tylko na swoją rolę. Nie jest tak zaabsorbowany sobą jak inne gwiazdy. Nie żyje w wieży z kości słoniowej. Nie ma klakierów, którzy kręcą się przy nim od świtu do nocy. Nie przypomina typowej gwiazdy. Jest bardzo trzeźwą osobą i zawsze próbuje chwytać jak najwięcej i uczyć się wszystkiego, co dotyczy sztuki filmowej. Jest niezwykle zainteresowany sztuką i techniką kręcenia filmów. Nie unika ciężkiej pracy i nie waha się podejmować ryzyko. Przez całą swoją karierę był żądny przygód, a inni się tego obawiali. Sądzę, że to działa na jego korzyść."
 

RAMESH SIPPY z B.R.A Enterprises, dzieli się swoją opinią znawcy rynku filmowego. „Cały witz tkwi w jego ekranowej obecności. I oczywiście, ten gość na nieziemski talent. Ma zdolność wejścia w skórę postaci. Jest jak Amitabh 10 lat temu. Jego zaangażowanie w to, co robi, widać doskonale na jego twarzy, to dlatego z każdym filmem jego popularność osiąga kolejne wyżyny. Niewiele gwiazd może się poszczycić posiadaniem fanów wśród dzieci, nastolatków, młodzieży, starszych pań i panów! Inni, jak Salman czy Aamir Kan mają fanów pochodzących z wybranych grup społecznych, ale tylko Shah Rukh oddziałuje tak powszechnie.
„Myślę, ze dzieje się tak w pewnym stopniu także dlatego, ze nigdy nie wahał się grać ról negatywnych. Przez to ludzie mogą identyfikować się z nim bardziej, bo w każdym człowieku tkwi skłonność do gwałtowności i przemocy. Na jego twarzy maluje się pasja, czy to kiedy tańczy po łączce śpiewając piosenkę, czy walczy, czy robi cokolwiek innego. W tym człowieku jest ogień. Oznacza to, że żeby być gwiazdą nie musisz być wysoki czy niski, wzrost nie ma znaczenia. To, że ostatni film, „Duplicate,” nie był hitem, nie wpłynęło na jego popularność, bo on był w filmie dobry. Raj Kapoor miał w swoim dorobku „Aawara,” a mimo to nie był ani trochę mniej gwiazdą!”


JUHI CHAWLA, ulubiona partnerka filmowa, która grała z nim w wielu filmach, mówi, „Od kiedy go znam, to jest on jednym z najciężej pracujących ludzi. Ten człowiek jest zdolny pracować od rana do później nocy, obudzić się następnego ranka i znów iść do pracy. Może tak funkcjonować całymi dniami. Myślę, że po prostu kocha to, co robi. Kiedy się z nim pracuje widać, że zawsze jest pełen pomysłów, jak powinien zagrać. To przyjemność mieć go za partnera, dla reżyserów i producentów także. Jest gotów natrudzić się, żeby pokazać film we właściwy sposób, we właściwym świetle. Interesuje go nie tylko własna rola, pomaga także kolegom dać z siebie wszystko. Tylko nie możesz pracując z nim spóźniać się na plan, choćby bardzo chciał, bo wiesz, że on tam już będzie, świeżutki jak pierwiosnek wiosną.
„Nie wiem, czy Shah Rukh planował to, czy nie, ale robi najwyżej cztery - pięć filmów rocznie. Pracuje tylko z dużymi wytwórniami, dobrymi reżyserami i wybiera bardzo dobre scenariusze. Pracować z nim to przyjemność.”


RISHI KAPOOR uważa, że Shah Rukh jest jednym z najlepszych z całego kompletu nowych aktorów. „Nazywam ich pokoleniem Banian Brigade, bo zawsze im się spieszy, żeby zedrzeć z siebie koszulę i popisać się mięśniami. Shah Rukh jest inny. Nie używa mięśni, żeby pokazać talent. Jest maksymalnie utalentowany, ogromnie przekonujący we wszystkim, co robi, potrafi przekazać każde uczucie. Co więcej, interesuje się wszystkim, co robi. Tego chyba trzeba, żeby odnieść sukces. Wiem, bo pracowałem w nim w „Deewana.”



REKHA, która jest Shah Rukhową „Dream girl”, rozwija temat. „Spotkałam Shah Rukha na planie „Darr,” kiedy kręcił scenę finałową. Yashji zawołał go i powiedział, „Ej, 'tapori,' twoja wymarzona dziewczyna tu jest!” Shah Rukh potem przekomarzał się ze mną mówiąc, że dostał pozwolenie do żony, żeby się ze mną ożenić. A ja pomyślałam, „Taa, jasne, ciekawe, kogo chcesz nabierać.” Ale to cały Shah Rukh, zawsze skłonny do żartów. Widziałam dwa jego filmy,. „Dilwale Dulhania Le Jayenge” i „Duplicate.” Jako aktor jest alarmująco fantastyczny. To jedyny jego opis, jaki mi przychodzi do głowy.
Byłoby banałem powiedzieć, że sekretem sukcesu Shah Rukha jest jego ciężka praca, szczerość i unikalna umiejętność zrozumienia postaci, które gra. Ja uważam, że tajemnicą jego sukcesu jest wrażliwość i niepewność – kluczowe cechy każdego dobrego aktora. Im bardziej ktoś jest niezadowolony i dysfunkcyjny, tym, lepszym aktorem ma szanse być. Myślę, że Shah Rukh zgodziłby się z tym, co powiedziałam.
„Żeby Shah Rukh mógł zagrać dobrze swoich bohaterów z „Duplicate,” musi być obdarzony naturalnym talentem głębokiej analizy postaci. To ewidentne, że miłość do jego rzemiosła zapewniła mu sukces. Oglądałam go podczas telewizyjnego show i byłam pod wrażeniem jego umiejętności mówienia prosto z serca. Potrafi mówić o swoich wadach tak, że to nie razi. Wiadomo, że jako aktor odniósł ogromny sukces, ale dla mnie większy odniósł jako człowiek!"
 

Spojrzenie MANISHY KOIRALI jest o wiele praktyczniejsze. „Sądzę, że źródłem sukcesu Shah Rukha jest rodzaj filmów jakie kręci i reżyserzy, jakich wybiera. Co więcej, ma tę przewagę, że nie boi się eksperymentować ze swoim wizerunkiem, co daje mu wielką popularność. Praca z Shah Rukhiem to przyjemność. Jest ogromnie utalentowany i bardzo pracowity. Interesuje się wszystkim co robi i jest po prostu do zakochania się."